Het Nederlandse publiek heeft SGP-fractievoorzitter Van der Vlies tot Politicus van het Jaar 2007 gekozen. Donderdagavond om twaalf uur, het moment dat de stemming sloot, had de staatkundig gereformeerde voorman ruim 50.000 stemmen en zijn belangrijkste rivaal, PVV-leider Wilders, ruim 47.000. Oud-VVD-Kamerlid Verdonk staat op drie en behaalde ruim 39.000 punten. Zij wordt gevolgd door SGP-Kamerlid Van de Staaij met ruim 36.000 stemmen.

Commentaar:
Dit is eentypisch van een online-onderzoek met zelf-selectie. De deelnemers zijn niet netjes geloot, maar iedereen kon zelf beslissen of of niet mee te doen aan het onderzoek. De jongeren van de SGP hebben daar handig gebruik van gemaakt. Ze riepen op om op Bas van der Vlies te stemmen. Zo konden ze de uitslag manipuleren.

De kop van het artikel suggereert dat de uitslag een goede afspiegeling is van wat de Nederlanders vinden van de politici ('Publiek kiest ...'). Uiteraard is dit niet het geval. Dit is geen representatief ondezoek.

Meerderheid Europeanen wil referendum

Nu.nl, 18 oktober 2007

Een grote meerderheid van burgers in vijf grote EU-landen wil een referendum over het nieuwe EU-verdrag, waarvan het ontwerp donderdag in Lissabon door regeringsleiders wordt vastgesteld. De voorstanders variëren van 63 procent in Frankrijk tot 76 procent in Duitsland, bleek donderdag uit een opiniepeiling van de Financial Times. Britten, Italianen en Spanjaarden zijn ook voorstander. Tot dusver heeft alleen Ierland een volksraadpleging gepland.

Commentaar:
Om te beginnen een uiterst dubieuze kop, want de enquête is slechts vijf grote EU-landen gehouden en niet in de hele unie.

Verder kunt je grote vraagtekens plaatsen bij de betrouwbaarheid van dit onderzoek. Per land is maar een steekproef van 1000 personen genomen. Bovendien is die steekproef afkomstig uit een internet-panel dat door zelf-selectie tot stand is gekomen, in plaats door trekking van een nette steekproef. Ik durf de stelling wel aan dat de uitkomsten niet representatief zijn.

Het is altijd weer jammer dat de media dit soort berichten plaatst zonder kanttekeningen te plaatsen over de waarde van zo'n onderzoek.

De Hond: peiling Nova deugt niet

Novum, 30 september 2007

De politieke barometer zit er helemaal naast bij stellingen over de populariteit van Rita Verdonk onder kiezers. Dat zegt opiniepeiler Maurice de Hond. Volgens De Hond gaan de opstellers van de barometer, onderzoeksbureau Synovate en tv-programma Nova, op een verkeerde manier te werk. Daardoor zou hun schatting van de electorale steun voor de uit de VVD-fractie verwijderde Verdonk veel te laag uitvallen. In de politieke barometer staat Verdonk op vijf zetels, volgens De Hond zou ze er achttien krijgen.

De fout die Synovate volgens De Hond maakt is dat ondervraagden spontaan een partij moeten noemen. Hun worden geen opties voorgelegd. De opiniepeiler zegt dat veel mensen zich bij deze manier van peilen zich niet realiseren dat Verdonk een optie is. Alleen door expliciet te vragen 'Wat zou u stemmen als Verdonk met een eigen partij komt', zou de omvang van de steun voor haar zijn vast te stellen.

Commentaar:
Het is maar de vraag of de aanpak van Maurice wel de goede is. Er is bij hem sprake van een hypothetische vraag: wat zou u doen als ...? Wat kun je op zo'n vraag voor antwoord verwachten? Experts op het gebied van het ontwerpen van vragenlijsten raden het gebruik van hypothetische vragen altijd af. Het probleem van een hypothetische vraag is dat je nooit kunt vaststellen hoe 'waar' het gegeven antwoord is. Er valt niet te zeggen of de respondent zich in de toekomst zo zal gedragen als deze nu zegt. Hypothetische vragen zijn vrijblijvend. Er zijn geen consequneties, welk antwoord ook wordt gegeven. Daar komt nog bij dat mensen over hetb algemeen slecht zijn in het voorspellen van toekomstig gedrag.

St. Antonius Nieuwegein is de beste

AD, 1 september 2007

Het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein is het beste ziekenhuis van Nederland. De slechtste kliniek is het Diaconessenhuis in Meppel. De zorg in ziekenhuizen is vorig jaar licht verbeterd. Zo is het gemiddelde aantal patiënten met doorligwonden gedaald tot onder de 5 procent. Twee jaar geleden was dat nog het dubbele. Dat blijkt uit de vierde AD Ziekenhuis Top 100, die is gebaseerd op 27 kwaliteitsaspecten die alle klinieken zelf openbaar maken. Daarnaast spelen patiënttevredenheid en kindvriendelijkheid een rol.

Commentaar:
De score voor de ziekenhuizen is deels gebaseerd op het oordeel van patiënten over de ziekenhuizen. Ruim 23.000 Nederlanders gaven via een website een rapportcijfer voor de dienstverlening in ziekenhuizen. Helaas is hier geen sprake van een nette kanssteekproef. Alleen mensen met een internet-aansluiting konden hieraan meedoen. Ernstiger nog is dat er sprake was van zelfselectie: mensen konden zelf bepalen of ze meededen. Hierdoor vormen deze rapportcijfers geen goede afspiegeling van de mening van alle patiënten.

De Sionsberg in Dokkum beste ziekenhuis

Elsevier, 29 augustus 2007

De Sionsberg in Dokkum is het beste ziekenhuis van Nederland. Het Tergooiziekenhuis Hilversum staat op de tweede plaats, het Tweesteden ziekenhuis in Tilburg en Waalwijk is derde. Dit volgt uit het jaarlijkse eigen onderzoek van beleidsadviseur Peter Lagendijk en weekblad Elsevier onder deskundigen in de zorg. Het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein is vierde, het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda vijfde.

Commentaar:
Volgens Elsevier zijn voor het onderzoek zijn in totaal 7602 deskundigen in de zorg aangeschreven. Een schriftelijke enquête dus. De respons bedroeg 21%. Dat is erg laag, maar niet onverwacht voor een schriftelijk onderzoek. Aangezien respondenten vaak anders zijn dan non-respondenten, kan niet worden verwacht dat de uitkomsten representatief geacht kunnen worden voor de gehele groep van deskundigen. Er is kennelijk ook niet voor deze scheefheid gecorrigeerd.

Opgemerkt moet ook worden dat de uitkomsten zijn gebaseerd op meningen en niet op feitelijke gegevens. Dit alles maakt dat de uitkomsten van het onderzoek met de noduige argwaan moeten worden bekeken.

Eigen Huis: verschillen bouwleges nu onaanvaardbaar

Vereniging Eigen Huis, 2 augustus 2007

Uit een representatief onderzoek van Vereniging Eigen Huis onder 40 gemeenten blijkt dat bij de reguliere bouwvergunningen Rijnwoude als duurste gemeente is ingehaald door Haren (Gr.). Wie voor 130.000 euro aan bouwkosten een reguliere bouwvergunning aanvraagt in Haren, moet daarvoor bijna 5.000 euro neerleggen. Inwoners van Rijnwoude zijn nog altijd 4.545 euro kwijt. Wie in Terneuzen woont, hoeft slechts 1.937 euro op te hoesten voor de vergunning.

Commentaar:
Hier wordt een conclusie getrokken die niet mag worden getrokken. In het bericht wordt de suggestie gewekt dat Haren de hoogste bouwleges heeft van Nederland. Ook in media die dit bericht overnamen, klonk dezelfde boodschap door. Er zijn slechts 40 gemeenten onderzocht. Haren mag dan de duurste gemeente in de steekproef zijn, maar dat betekent niet automatisch dat Haren ook de duurste gemeente van Nederland is.

Ingezetenen willen online waterschapsbelasting regelen

Leidsch Dagblad, 8 juni 2007

De ingezetenen van het Hoogheemraadschap van Rijnland willen hun belastingzaken en eventuele vragen daarover online kunnen regelen. Ook willen zij graag dat de waterschapslasten op één rekening terechtkomen met daarop ook de gemeentelijke belastingen. Dat blijkt uit een peiling die het hoogheemraadschap de afgelopen maand onder zestig ingezetenen heeft gehouden.

Commentaar:
Een uiterst dubieuze peiling. Een online-onderzoek gebaseerd op zelfselectie in plaats van een nette kanssteekproef. En dan ook nog maar 60 respondenten! En van die 60 respondenten wil ook nog maar 17% dat de informatievoorziening wordt verbeterd. En dan toch concluderen dat "verreweg de meeste mensen willen dat de informatievoorziening wordt verbeterd". Je moet maar durven als organisatie om je beleid op zoiets te baseren.

Maxima blijft populairste lid Koninklijk Huis

RTL, 30 april 2007

Prinses Maxima is met afstand het populairste lid van het Koninklijk Huis. Iets meer dan de helft van de Nederlanders (53%) vindt haar het meest sympathiek, al heeft ze wel ingeleverd ten opzichte van 2005 (63%). Maxima wordt op ruime afstand gevolgd door Willem-Alexander, die door 11% van de ondervraagden het meest sympathiek wordt gevonden. Hij heeft echter wel aan populariteit gewonnen ten opzichte van twee jaar geleden (8%).

Commentaar:
Bovenstaand onerzoek is uitgevoerd door TNS NIPO. De omvang van de steekproef bedroeg 1014 personen. Dat betekent dat er in de uitkomsten een marge van zo'n 3% kan zitten. Jammer dat dit niet bij het onderzoek wordt vermeld. Als gevolg van deze onzekerheid hoeft er bijvoorbeeld niet echt sprake te zijn van een echte stijging van de populariteit van Willem-Alexander. Dit verschil kan ook worden veroorzaakt door toevallige fluctuaties in de steekproef.

Kiezer is links, stemt rechts

Trouw, 11 november 2006

De standpunten van de PvdA worden door meer mensen onderschreven dan die van het CDA. Tegelijkertijd is Nederland er niet van overtuigd dat een andere coalitie dan de huidige van CDA en VVD een beter beleid zal voeren.

Dit valt op te maken uit de mening van meer dan 700.000 mensen, die op internet tot nu toe het Kieskompas invulden.

Commentaar:
Bovenstaande analyse is gebaseerd op de 700.000 mensen die Kieskompas hebben ingevuld. Die vormen ongetwijfeld geen afspiegeling van de Nederlandse bevolking. Helaas wordt in het bovenstaande bericht gesuggereerd dat dit wel het geval is. Het is bedenkelijk dat de journalist deze relativering niet heeft aangebracht in zijn bericht.

SP met 25 zetels groter dan de VVD

Volkskrant, 9 november 2006

De SP is volgens een opiniepeiling van TNS NIPO opgeklommen tot de derde politieke partij van Nederland. De Socialistische Partij komt uit op 25 zetels, een meer dan de VVD. SP-leider Marijnissen spreekt van een ‘historisch moment.

De grootste wordt het CDA met 39 zetels, zo blijkt uit de TNS NIPO-peiling die maandag werd gepresenteerd door RTL. De PvdA staat op nummer twee met 35 zetels. Vorige week hadden beide partijen elk nog 38 zetels.

Het is de eerste keer in de geschiedenis dat de SP in een peiling op de derde plaats staat, zegt een gelukkige Jan Marijnissen. ‘Ik was al van plan vanavond een borrel te nemen, maar dat worden er nu twee.’.

Commentaar:
De omvang van de steekproef ligt in de buurt van 2000 personen. Dat betekent dat er sprake is van ene onzekerheidsmarge in de uitkomsten van ruim twee zetels. Het verschil tussen de SP en de VVD is in de peiling van TNS-NIPO maar één zetel. Je kunt dus niet de conclusie trekken dat de SP de VVD voorbij is. Het verschil kan net zo goed veroorzaakt zijn door de ‘ruis’ in de steekproef.

Kiezers weinig trouw aan partijen

NRC, 4 november 2006

Uit het onderzoek 21minuten.nl is gebleken dat de kiezers niet zo erg trouw zijn aan de partijen. Meer dan de helft van de kiezers zal op 22 november op een andere partij stemmen dan de bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen in 2003.

Het trouwst zijn de kiezers op de SP. Daarvan zegt 72% weer op die partij te zullen stemmen. Bij het CDA en GroenLinks ligt dit percentage met 52% net boven de helft. Bij de VVD is het 49% en bij de PvdA is het 44%. Bij D66 is het maar 20%. En het laagst scoort de LPF met slechts 7%.

Commentaar:
Deze informatie is verzameld door aan de deelnemers van 21minuten.nl te vragen wat ze in 2003 hebben gestemd. Het is bekend dat er altijd veel verkeerde antwoorden worden gegeven bij vragen die een beroep doen op de herinnering. Men weet het gewoon niet meer. Er zijn na 2003 ook andere verkiezingen geweest, zodat makkelijk verwarring kan optreden. Bovendien kan ook nog het effect optreden van sociaal-wenselijke antwoorden: men zegt op een andere partij te hebben gestemd, omdat dit beter staat. Kortom, er vallen wel wat vraagtekens te zetten bij dit aspect van het onderzoek.

Bos wint lijsttrekkersdebat

RTL, 4 november 2006

Wouter Bos heeft vrijdagavond het lijsttrekkersdebat voor RTL gewonnen. Vijftig procent van de kijkers stemde voor de PvdA-lijsttrekker, 46 procent voor zijn CDA-opponent Jan Peter Balkenende. Dat blijkt uit een onderzoek van TNS/NIPO onder 1342 kijkers.

Zij beloonden het optreden van Bos met een 7,2, terwijl Balkenende een 6,9 kreeg. Volgens TNS/NIPO besloot tijdens het debat 19 procent van de kijkers die SP hadden willen stemmen over te stappen op de PvdA.

Commentaar:
Is een verschil van 4% nu een echt verschil of valt dat binnen de onzekerheidsmarges van de steekproef? Als je er vanuit gaat TNS-NIPO een nette aselecte steekproef heeft getrokken van 1342 kijkers naar het debat, dan hoort daarbij een onzekerheidsmarge van ongeveer 3%. Het is daarom juister om te zeggen dat tussen 47% en 53% van de kijkers vindt dat Bos heeft gewonnen, en dat tussen 43% en 48% vindt dat Balkenende heeft gewonnen. Merk op dat deze twee intervallen elkaar een klein beetje overlappen. Het is daarom niet uitgesloten dat er geen echte winnaar was volgens de kijker.

Deze peiling is uitgevoerd onder de kijkers naar het debat. Die groep mensen hoeft niet representatief te zijn voor de gehele bevolking. De conclusies uit deze peiling kunnen daarom niet worden vertaald naar de gehele bevolking.

Hypotheekrenteaftrek geen taboe voor bevolking

21minuten.nl, 3 november 2006

Acht van de tien Nederlanders verwacht dat de aftrek van hypotheekrente wordt beperkt of afgeschaft en ruim zes op de tien ondersteunt deze maatregel, mits het gaat om nieuwe hypotheken. Dit is een van de uitkomsten van 21minuten.nl, een onderzoek via internet, waaraan de afgelopen zes weken ruim 170.000 Nederlanders hebben meegedaan.

Zij gaven hun mening over de toekomst van onze economie en maatschappij. De resultaten van dat onderzoek, dat werd uitgevoerd door McKinsey&Company, werden vrijdag 3 november aangeboden aan FNV-voorzitter Agnes Jongerius, voorzitter Bernard Wientjes van VNO-NCW en Alexander Rinnooy Kan, voorzitter van de Sociaal-economische Raad.

Commentaar:
Het 21minuten.nl is via het Internet uitgevoerd. Mensen zijn geworven via zelf-selectie. Dat betekent dat mensen zonder Internet niet konden deelnemen. Zoals bekend zijn dit vooral ouderen, laag opgeleiden en allochtonen. In het onderzoek wordt getracht hiervoor te corrigeren, maar het is niet gegarandeerd dat deze correctie helpt.

De theorie van het survey-onderzoek leert dat de vertekening in de uitkomsten ten gevolge van gebruik van het Internet niet wordt vermindert door een grotere steekproef.

Jan Marijnissen heeft meeste deugden

EénVandaag Opinie Panel, 2 november 2006

Femke Halsema (Groenlinks) is het aantrekkelijkst. Dat blijkt uit een imago-enquête van het televisieprogramma EénVandaag onder 24.500 mensen.De panelleden beoordeelden de lijsttrekkers op zeven deugden. Daarnaast gaven ze de politici rapportcijfers.

Ook daarmee eindigde Marijnissen het hoogst, met een 7,2. Hij wordt gevolgd door Rouvoet met een 6,8 en Halsema met een 6,0. Bos (5,9), premier Jan Peter Balkenende (5,8), VVD’er Mark Rutte (5,6), Alexander Pechtold (D66, 4,7) en Geert Wilders (ook 4,7) maken het lijstje compleet.

Jan Peter Balkenende eindigt bij de meeste deugden hoger dan Wouter Bos. De panelleden vinden hem deskundiger, betrouwbaarder, betrokkener en een betere leider.

Commentaar:
Het EénVandaag Opinie Panel is een Internet-panel. Er zitten alleen mensen in met een Internet-aansluiting. Het panel is via zelf-selectie tot stand gekomen: iedereen die zich aanmeldt, kan meedoen. Het panel claimt niet dat het representatief is voor de gehele bevolking. Wel is er een correctieprocedure uitgevoerd waarbij het panel representatief wordt gemaakt met betrekking tot de variabelen geslacht, leeftijd, burgerlijke staat, opleiding en provincie.

SP wordt grootste partij

Metro, 1 november 2006

Uit een peiling van het blad Metro blijkt dat de score van 7% voor Wilders ruim twee keer zo hoog uitvalt als in peiling van TNS Nipo en RTL van de week ervoor. De Partij voor de Vrijheid kwam in dit onderzoek op vier zetels. Volgens de peiling van Metro zou de SP op dit moment de grootste partij worden, met een kwart van de stemmen.

Commentaar:
Deze opiniepieling heeft een opvallende uitkomst. De SP zou met een kwart van de stemmen de grootste partij worden. Daarmee wijkt de uitkomst van deze peiling nogal af van de andere peilingen. Hoe betrouwbaar is deze peiling? Helaas weten we alleen dat het om een steekproef van 1284 Nederlanders ging. Er wordt niet vermeld hoe de steekproef is getrokken en hoe de gegevens zijn verzameld. Tja ...