In de periode tot de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2006 maken drie marktonderzoekbureaus wekelijks peilingen van de zetelverdeling in de Tweede Kamer. Op deze website kunt u deze peilingen volgen en met elkaar vergelijken.

De drie peilingen zijn:

  • Politieke Barometer, uitgevoerd door Interview-NSS in opdracht van NOVA
  • Peil.nl, uitgevoerd door Maurice de Hond in opdracht van de NOS
  • De Stemming, uitgevoerd door TNS NIPO in opdracht van RTL Nieuws

Deze website legt ook uit hoe de marktonderzoekbureaus hun peilingen opzetten en uitvoeren. Daarbij is gebruik gemaakt van informatie die de bureaus op hun eigen websites zetten. Helaas is deze informatie nogal beperkt, zodat een volledige methodologische vergelijking niet mogelijk is.


Nu de verkiezingen voorbij zijn, kan worden nagegaan hoe goed of slecht de marktonderzoekbureaus in staat waren de uitslag van de verkiezingen te voorspellen, De conclusie kan luiden dat ze het niet goed hebben gedaan. Voor wat betreft drie partijen hebben ze plank behoorlijk misgeslagen: de PvdA, de SP en de PvdV van Wilders. Eigenlijk werden alleen de uitslagen van stabiele partijen goed voorspeld. Maar dan is het ook niet zo moeilijk. Daar waar het om partijen die in beweging waren, sloegen de peilers de plank mis.

Vergelijking van de laatste peilingen met de verkiezingsuitslag

Partij Verkiezing Pol. Barometer Peil.nl De Stemming
  Zetels Zetels Versch Zetels Versch Zetels Versch
CDA 41 41 0 42 +1 41 0
PvdA 33 37 +4 38 +5 31 -2
VVD 22 23 +1 22 0 21 -1
SP 25 23 -2 23 -2 32 +7
Fortuyn 0 1 +1 0 0 0 0
GroenLinks 7 7 0 8 +1 5 -2
D66 3 3 0 2 -1 1 -2
ChristenUnie 6 6 0 6 0 8 +2
SGP 2 2 0 2 0 3 +1
PvD 2 2 0 1 -1 2 0
Eén NL 0 1 +1 1 +1 0 0
PVV 9 4 -5 5 -4 6 -3
MAD     1,17   1,33   1,67

In de onderste regel van bovenste tabel staat de MAD. Dit is de afkorting van 'Mean Absolute Difference'. De MAD hoe groot de gemiddelde afwijking in zetels is tussen een peiler en de werkelijke uitslag.Als de MAD gelijk aan 0 is, dan is de prognose exact goed. Hoe groter de waarde van de MAD, des te onnauwkeuriger de peiling.

De Politieke Barometer van Interview-NSS heeft de verkiezingsuitslag het beste voorspeld. De MAD is met 1,17 de kleinste van de drie peilingen. Toch zit Interview-NSS er gemiddelde nog ruim 1 zetel naast. Op de tweede plaats volgt Maurice de Hond met een mAD van 1,33. De slechtste peiler van de drie was TNS-NIPO met een MAD van 1,67.

Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen in 2003 was Interview-NSS ook de beste peiler. Toen was de waarde van de MAD voor dit marktonderzoekbureau gelijk aan 0,8. Dat is behoorlijk beter dan de waarde 1,17 van deze verkiezingen. Een mogelijke verklaring zou kunnen zijn dat Interview-NSS toen nog een echte aselcte steekproef gebruikte in plaats van een online-onderzoek via het Internet.

Maurice de Hond had bij de vorige verkiezingen een MAD van 1,8. Dat is dus slechter dan de waarde van 1,33 in 2006.


De peilingen van de voorafgaande weken kunt u terugvinden in de lijst hieronder:

Peiling van 21 november
Peiling van 20 november
Peiling van 19 november
Peiling van 10-13 november
Peiling van 3-6 november
Peiling van 27-30 oktober
Peiling van 20-23 oktober
Peiling van 13-16 oktober


Deze website is gemaakt en wordt bijgehouden door Jelke Bethlehem. Voor vragen en informatie kunt u hem een e-mail sturen: Reageer